Αίρεση σημαίνει αποκοπή, αποκοπή από το Σώμα του Χριστού, από την Ορθόδοξη Εκκλησία, παρέκκλιση από το Δόγμα της Ορθόδοξης Πίστης, άρνηση του αληθινού φωτός, του Χριστού: «ἐγὼ εἰμὶ τὸ φῶς τοῦ κόσμου» (Ιω. θ΄,5), κατάσταση πλάνης και σκότους. Εφευρέτης της αίρεσης, πάτρονας του ψεύδους και της αποστασίας είναι ο διάβολος, ο οποίος με ψέματα και ραδιουργίες απέκοψε τον πρώτο άνθρωπο από την σχέση αγάπης και ενότητας που είχε με τον Θεό-Πατέρα. Έκτοτε, σκοτίζοντας τον ανθρώπινο νου, επινοεί και διαμορφώνει πλήθος κακοδοξιών και αιρετικών κινημάτων, με στόχο να καταπολεμήσει την αλήθεια και να οδηγήσει τον άνθρωπο στην απώλεια της σωτηρίας. Οι άγιοι Πατέρες της Εκκλησίας μας, στο διάβα των αιώνων, καταπολέμησαν όλες αυτές τις κακοδοξίες και ως καλοί ποιμένες εκτόπισαν από την μάνδρα της Εκκλησίας, όλους τους «βαρεῖς λύκους» των αιρέσεων.
Μία τέτοια επικίνδυνη αίρεση υπήρξε ο Μονοφυσιτισμός (5ος αιώνας). Ο τότε πατριάρχης Αλεξανδρείας, Διόσκορος και ο Ευτυχής (ιερέας στην Κωνσταντινούπολη), διαστρεβλώνοντας την ευαγγελική αλήθεια, δίδασκαν ότι μετά την σάρκωση του Θεού Λόγου, δεν μπορεί να γίνεται λόγος περί των δύο φύσεων του Χριστού, αλλά περί μιας και μοναδικής, δηλαδή της θεϊκής, η οποία απορρόφησε την ανθρώπινη και αναμείχθηκε μαζί της! Οι 630 θεοφόροι και θεόπνευστοι Πατέρες της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου, η οποία συνεκλήθη στην Χαλκηδόνα το 451 μ.Χ. επί της αυτοκράτειρας Πουλχερίας, καταδίκασαν τον Μονοφυσιτισμό. Ο δογματικός όρος της εν Χαλκηδόνι Οικουμενικής Συνόδου διευκρινίζει σαφώς, ότι ένας είναι ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, τέλειος κατά την θεότητα και τέλειος κατά την ανθρωπότητα και ότι οι δύο φύσεις στον Θεάνθρωπο υπάρχουν κι ότι αυτές οι δύο φύσεις ενώθηκαν στο ένα και μόνο πρόσωπο του Λόγου όχι μόνον «ἀχωρίστως καὶ ἀδιαιρέτως», αλλά και «ἀσυγχύτως καὶ ἀτρέπτως», χωρίς η μία φύση να αναιρεθεί, ή να αλλοιωθεί εξαιτίας της άλλης. Έτσι λοιπόν, οι θεοφόροι Πατέρες με σκληρούς αγώνες, με θυσίες, με ένθεο ζήλο και παρρησία, αξιώθηκαν να ορθοτομήσουν «τὸν λόγον τῆς ἀληθείας», τοποθετώντας τον λύχνο του ιερού Ευαγγελίου και της διδασκαλίας των αγίων Αποστόλων «ἐπὶ τὴν λυχνίαν» και όχι «ὑπὸ τὸν μόδιον» και έλαμψαν ως φωστήρες υπέρλαμπροι στην οικουμένη.
Ο κόσμος γύρω μας ζει και κινείται στο σκοτάδι. Κι εμείς οφείλουμε, «ἑπόμενοι τοῖς ἁγίοις πατράσιν» και υπακούοντας στην προτροπή του Κυρίου μας «οὕτω λαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων» (Ματθ. ε΄,16), απέναντι στις καταιγιστικές προκλήσεις του πανθρησκειακού Οικουμενισμού και των ποικιλωνύμων αιρέσεων, να μείνουμε πιστοί στο Ορθόδοξο δόγμα και ήθος, χωρίς συμβιβασμούς και υποχωρήσεις, για να μεταδίδουμε γύρω μας το φως της αληθινής πίστης και ζωής!
ΕΚ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ Φ.Ν.Θ., ιερεύς Εμμανουήλ Κατσικαλάκης
