Η λεγόμενη «Πρωτοβουλία ενάντια στην αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα στον κόλπο της Καβάλας» εξέδωσε ένα ακόμα πολιτικό «μανιφέστο», στο οποίο το έργο της αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα είναι η αφορμή, αλλά η πραγματική αιτία, είναι η πολιτική αντιπαράθεση με την εταιρεία Energean. Η «στόχευση» που έχει η «Πρωτοβουλία» φαίνεται, ξεκάθαρα, από τις πρώτες γραμμές του νέου «μανιφέστου». Επειδή τα επιχειρήματα για την προστασία του περιβάλλοντος και την ασφάλεια του έργου δεν πείθουν, η «Πρωτοβουλία» επιχειρεί να παίξει το «χαρτί» της χρηματοδότησης της αποθήκης. «Εξυπηρετώντας τις ανάγκες των μεγάλων ιδιωτικών συμφερόντων, ή πώς να γίνονται ιδιωτικές επενδύσεις(;) με δημόσιο χρήμα!», είναι ο τίτλος του «μανιφέστου».
Πριν παραθέσουμε το «μανιφέστο», δεν θα σχολιάσουμε το πολιτικό περιεχόμενο, το οποίο παραπέμπει σε συγκεκριμένο κόμμα, θα μπορούσε να είναι ανακοίνωση του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας, αλλά θα σχολιάσουμε τα σημεία που αφορούν την συμφωνία μεταξύ του ελληνικού Δημοσίου και της Energean.
Αναφέρει η «Πρωτοβουλία» ότι, η αρχική χρηματοδότηση του έργου «μειώθηκε» στο ήμισυ, δηλαδή από τα 150 στα 75 εκατομμύρια ευρώ. Διότι η EnEarth, η θυγατρική εταιρεία της Energean που υλοποιεί το έργο, δεν τήρησε το αρχικό χρονοδιάγραμμα των εργασιών και δεν πρόλαβε να κάνει τις δοκιμαστικές γεωτρήσεις έως το τέλος του περασμένου καλοκαιριού, για να «ξεκλειδώσει» το σύνολο της χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Σύμφωνα με πρόσφατο δημοσίευμα: «Η πλατφόρμα που θα αξιοποιηθεί για το έργο βρίσκεται ήδη στο Πέραμα, με την μεταφορά και εγκατάστασή της στην Καβάλα, να εξετάζεται ακόμα και εντός Νοεμβρίου, ενώ για τις αρχές του 2027 προγραμματίζονται οι γεωτρήσεις και οι δοκιμές πίεσης». Και ότι: «Το επόμενο κρίσιμο βήμα έρχεται με το market test, το οποίο αναμένεται να ξεκινήσει σύντομα (εντός του 2026) και να ολοκληρωθεί μέσα στο 2027».
Σχετικά με την χρηματοδότηση του έργου, το δημοσίευμα αναφέρει: «Η συνολική επένδυση ξεπερνά το 1 δισεκατομμύριο ευρώ, ενώ έχουν εξασφαλιστεί επιδοτήσεις ύψους 270 εκατομμυρίων ευρώ, καθώς η Κομισιόν (Ευρωπαϊκή Επιτροπή) έχει εγκρίνει περίπου 150 εκατομμύρια ευρώ ως κρατική ενίσχυση στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, αλλά και επιδότηση ύψους 120 εκατομμυρίων ευρώ μέσω του Μηχανισμού Σύνδεσης της Ευρώπης (CEF), με στόχο την πλήρη λειτουργία του έργου από το 2030». Πως προκύπτει, επομένως, ότι η έγινε «ψαλίδι» 50% στην χρηματοδότηση του έργου;
Ακόμα, η «Πρωτοβουλία» αναφέρεται στην «αποικιοκρατική» σύμβαση του ελληνικού Δημοσίου με την Energean, για την διαχείριση των πεδίων υδρογονανθράκων στον κόλπο της Καβάλας. Ειδικά για το κοίτασμα «Νότια Καβάλα» σχολιάζει πως, το ελληνικό Δημόσιο «επιβαρύνεται» με το ετήσιο κόστος της συντήρησης της εξέδρας και του εξοπλισμού που είναι πάνω στην εξέδρα «ΚΑΠΠΑ». Θα αναφέρουμε, απλά, όσα γράφει η σύμβαση που κυρώθηκε με τον νόμο 5115 του 2024. Μεταξύ (πολλών) άλλων η σύμβαση αναφέρει: «Το γεγονός ότι το ελληνικό Δημόσιο επιθυμεί να ρυθμίσει εξαιρετικά το καθεστώς της θαλάσσιας εξέδρας «ΚΑΠΠΑ» της «Νοτίου Καβάλας» και του επ’ αυτής εξοπλισμού για το δημόσιο συμφέρον και την δημόσια ασφάλεια και κατ’ εξαίρεση θα αναλάβει μόνο το κόστος συντήρησή της, καθώς για όλες τις περιοχές εκμετάλλευσης, την ευθύνη αποκλειστικής συντήρησης και διαχείρισης φέρει ο ανάδοχος, σύμφωνα με το άρθρο 1 της συμβάσεως». Και συνεχίζει: «Με την από 22/11/2023 και υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔΥΔΡ/121551/2978 επιστολή του, ο ανάδοχος δήλωσε την σύμφωνη γνώμη του να αποδεχθεί αρχικά μεν δίμηνη και κατόπιν αυτής περαιτέρω παράταση της διάρκειας της εν λόγω άδειας εκμετάλλευσης και, συνακόλουθα, διατήρηση της ευθύνης συντήρησης και φύλαξης των υφιστάμενων σχετικών εγκαταστάσεων, υπό τον όρο κάλυψης, αρχής γενομένης από 23 Νοεμβρίου 2023, της σχετικής ετήσιας δαπάνης από το ελληνικό Δημόσιο.
Η συντήρηση και φύλαξη της συγκεκριμένης εγκατάστασης, η οποία πρέπει να είναι συνεχής και αδιάλειπτη για λόγους ασφαλείας, παρουσιάζει σημαντικές τεχνικές ιδιαιτερότητες και δυσκολίες και ως εκ τούτου, απαιτεί εξειδικευμένη τεχνογνωσία και έμπειρο ανθρώπινο δυναμικό. Ο ανάδοχος διαθέτει 25ετή εμπειρία και τεχνική επάρκεια στην διαχείριση της εν λόγω περιοχής και στην εν γένει λειτουργία της συγκεκριμένης εγκατάστασης και είναι σε θέση να ανταποκριθεί άμεσα στις απαιτήσεις συντήρησης και φύλαξης.
Το ελληνικό Δημόσιο θεωρεί ως πλέον συμφέρουσα την παράταση της διάρκειας της άδειας εκμετάλλευσης της περιοχής υπόγειας αποθήκης φυσικού αερίου «Νότιας Καβάλας» και, συνακόλουθα, την διατήρηση της ευθύνης του αναδόχου για την διαχείριση της σχετικής εγκατάστασης, με την κάλυψη από αυτό (ελληνικό Δημόσιο) των σχετικών ετήσιων δαπανών συντήρησης και φύλαξης μόνο για την περιοχή αυτή. Το γεγονός ότι, ο ανάδοχος εξακολουθεί να φέρει την αποκλειστική ευθύνη για την εκτέλεση και την διαχείριση των εργασιών στις περιοχές εκμετάλλευσης και στην πλατφόρμα «ΚΑΠΠΑ» και το ελληνικό Δημόσιο αναλαμβάνει μόνο την κάλυψη του κόστους της συντήρησης της πλατφόρμας «ΚΑΠΠΑ» και του επ’ αυτής εξοπλισμού, η οποία θα γίνεται υπό αποκλειστική ευθύνη του αναδόχου». Το ελληνικό Δημόσιο, δηλαδή, δεν «επιβαρύνεται» με την ετήσια δαπάνη της συντήρησης της εξέδρας «ΚΑΠΠΑ», για να απαλλάξει τον ανάδοχο (Energean) από το κόστος. Πληρώνει γιατί η εξέδρα «ΚΑΠΠΑ» και ο εξοπλισμός που βρίσκεται πάνω στην εξέδρα, είναι περιουσία του ελληνικού Δημοσίου, η οποία παραχωρήθηκε για χρήση στην εταιρεία Energean. Η Energean κάνει την συντήρηση, γιατί διαθέτει την τεχνογνωσία και την εμπειρία.
Η «Πρωτοβουλία» αναφέρεται, ακόμα, στην παροχή της εγγύησης του ελληνικού Δημοσίου σε ορισμένα δάνεια που έλαβε η Energean. Η σύμβαση ορίζει ότι: «Προκειμένου να αποφευχθεί η διακοπή των εργασιών, κρίθηκε απαραίτητο το ελληνικό Δημόσιο να προχωρήσει σε ενίσχυση του αναδόχου, με βάση την με αρ. C(2021) 2079/24.03.2021 απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το άρθρο 40 του ν.4801/2021 (Α’ 83/24.05.2021), όπως αυτό τροποποιήθηκε με το άρθρο 83 του ν.4843/2021 (ΦΕΚ A 193/20.10.2021) και τις με αρ. 2/90735/0025/20.12.2021(ΦΕΚ Β 6055/21.12.2021) και 167261 ΕΞ/2021 (ΦΕΚ Β 6298/29.12.2021) αποφάσεις του αναπληρωτή υπουργού οικονομικών και του υπουργού οικονομικών αντίστοιχα: α) παρέχοντας την εγγύησή του, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Τμήμα 3.2 του Προσωρινού Πλαισίου Μέτρων Κρατικής Ενίσχυσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε ποσοστό ενενήντα τοις εκατό (90%) επί δανείου έως συνολικού ποσού ευρώ ενενήντα εκατομμυρίων πεντακοσίων χιλιάδων (90.500.000), το οποίο συνήψε στις 27.12.2021 η ανάδοχος με την Black Sea Trade and Development Bank και β) καλύπτοντας ομολογιακό δάνειο εκδόσεως του αναδόχου έως του ποσού ευρώ εννέα εκατομμυρίων πεντακοσίων χιλιάδων (9.500.000)».
Θεωρεί η «Πρωτοβουλία» ότι το ελληνικό Δημόσιο δεν πρέπει να τηρεί τις συμβάσεις που υπογράφει; Θεωρεί, μήπως, ότι πρέπει ο ορυκτός πλούτος της χώρας να μείνει αναξιοποίητος, για να μην έχουν κέρδος οι εταιρείες; Θεωρεί, πάλι, ότι η αξιοποίηση πρέπει να γίνει από το ελληνικό Δημόσιο; Προηγουμένως αναφέρθηκε πως το ελληνικό Δημόσιο, δεν έχει την τεχνογνωσία και την εμπειρία για να συντηρεί μία εξέδρα στον κόλπο της Καβάλας!
Αναλυτικά το νέο «μανιφέστο» την «Πρωτοβουλίας» είναι το ακόλουθο: «Σήμερα, που το μεγαλύτερο τμήμα της ελληνικής κοινωνίας βρίσκεται σε απόγνωση από την ακρίβεια, την ραγδαία άνοδο των τιμών των καυσίμων και από έναν καλπάζοντα πληθωρισμό. Σήμερα, που η κυβέρνηση αφήνει αβοήθητα, ουσιαστικά, τα νοικοκυριά μπροστά στον ενεργειακό Αρμαγεδδώνα που έχει προκύψει, με μέτρα που ούτε ασπιρίνες δεν μπορούν να χαρακτηριστούν. Σήμερα, που η κυβέρνηση με την ασκούμενη ιδεοληπτική και εμμονική πολιτική υποτάσσεται στις επιδιώξεις των Η.Π.Α., Ισραήλ και Ευρωπαϊκής Ένωσης και αντί να αναζητά συνεργασίες και λύσεις στα μεγάλα προβλήματα της παγκόσμιας κρίσης, σκορπά τεράστια ποσά δημόσιου χρήματος σε αμφίβολης αποτελεσματικότητας εξοπλισμούς και στην αγορά πιο ακριβής ενέργειας. ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΠΟΙΟΙ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΝΟΜΙΟΥΧΟΙ!
Ίσως το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα προνομιακής μεταχείρισης από το (κομματικό) κράτος είναι η Energean και η «επένδυση» του έργου αποθήκευσης CO2 (διοξειδίου του άνθρακα) στον κόλπο της Καβάλας. Εντελώς τυχαία, η συγκεκριμένη εταιρεία είναι ισραηλινών συμφερόντων.
Μετά την μη επίτευξη των αρχικών ορόσημων του Ταμείου Ανάκαμψης, που η υλοποίηση μέχρι το καλοκαίρι του 2026 των τεσσάρων γεωτρήσεων (δύο γεωτρήσεων εισπίεσης CO2 και δύο γεωτρήσεων άντλησης νερού) για την λειτουργία της αποθήκης, ήταν βασικό προαπαιτούμενο για το «ξεκλείδωμα» του συνόλου της χρηματοδότησης, η αρχική χρηματοδότηση μειώθηκε στο μισό. Από τα 150 εκατομμύρια €, είναι πλέον 75 εκατομμύρια € (απόφαση 88572 ΕΞ 2026/4.6.2026 2 2η τροποποίηση της απόφασης ένταξης του έργου «SUB2. Ανάπτυξη Εγκατάστασης Δέσμευσης και Αποθήκευσης Άνθρακα», με κωδικό ΟΠΣ ΤΑ 5223447, στην δράση 16831-Produc-E Green» ΑΔΑ 6Μ3ΗΗ-1ΑΧ). Αλλά πάντοτε υπάρχουν λύσεις από την κυβέρνηση για τα αναξιοπαθούντα μεγάλα ιδιωτικά συμφέροντα. Η λύση βρέθηκε: 25 εκατομμύρια ευρώ από εθνική συνεισφορά του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και 50 εκατομμύρια ευρώ από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΚΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΥΔΡ/63528/1172/2026, ΦΕΚ Β΄ 3233/5.6.2026). Πενήντα (50) εκατομμύρια ευρώ, για τα οποία η κυβέρνηση πανηγυρίζει(!), διότι πήρε έγκριση μέσω της ρήτρας διαφυγής να καλύψει με εθνικούς πόρους μέρος των χρημάτων του Ταμείου Ανάκαμψης που δεν μπόρεσε να απορροφήσει. Πανηγυρίζει, δηλαδή, που θα δοθεί δημόσιο χρήμα σε μία ιδιωτική εταιρεία, την Enearth, την θυγατρική της Energean!
Και να ‘μαστε πάλι στα 150 εκατομμύρια €. Δηλαδή, αστοχίες, δυσλειτουργίες, ανικανότητες κ.λπ. της εταιρείας, θα τις πληρώσουμε εμείς. Εμείς που (οι περισσότεροι) σκεφτόμαστε πως θα βγάλουμε τον χειμώνα και πως θα βάλουμε καύσιμα στο αυτοκίνητό μας! Η «ιδιωτική», λοιπόν επένδυση, αφού έλαβε περίπου 62 εκατομμύρια € από το Ταμείο Ανάκαμψης, τώρα θα έχει μεγάλο χορηγό τον ελληνικό λαό! Φυσικά, δεν είναι η μόνη φορά που κατασπαταλάται δημόσιο χρήμα για χάρη της Energean.
Με την αποικιοκρατικού τύπου σύμβαση (νόμος 5115/2024-ΦΕΚ 98/Α/1-7-2024) το ελληνικό Δημόσιο:
-Προχώρησε σε ενίσχυση του αναδόχου α) παρέχοντας την εγγύησή του σε ποσοστό ενενήντα τοις εκατό (90%) επί δανείου έως συνολικού ποσού 90.500.000 ευρώ, το οποίο συνήψε στις 27.12.2021 η Energean και β) καλύπτοντας ομολογιακό δάνειο εκδόσεως του αναδόχου έως του ποσού 9.500.000 ευρώ.
-Επιβαρύνεται με τις δαπάνες συντήρησης κατ’ έτος της υπόγειας αποθήκης φυσικού αερίου «Νότια Καβάλα» με το ποσό των 350.000 ευρώ, μη συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α.
-Απαλλάσσει την εταιρεία από την προβλεπόμενη προκαταβολή φόρου εισοδήματος.
-Επίσης, με την παραπάνω σύμβαση, ο ανάδοχος θα καταβάλλει ετησίως ως στρεμματική αποζημίωση α) πενήντα (50) ευρώ ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο ερευνητικής υποπεριοχής κατά την διάρκεια του σταδίου ερευνών και β) διακόσια (200) ευρώ ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο της περιοχής εκμετάλλευσης «ΠΡΙΝΟΥ» κατά την διάρκεια του σταδίου εκμετάλλευσης. Πενήντα (50) και διακόσια (200) ευρώ ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο. Και τα παιδιά μας, δεν μπορούν να πάνε να σπουδάσουν, επειδή τα ενοίκια έχουν γίνει απλησίαστα για τον μέσο Έλληνα.
Και φυσικά, αυτός που τηρεί τους όρους της σύμβασης δεν είναι η Energean, αλλά το ελληνικό Δημόσιο. Μόλις πριν από λίγες μέρες (23.09.2026), με δήλωσή της, η εταιρεία προχωρά σε οριστικό τερματισμό της πετρελαϊκής παραγωγής στα κοιτάσματα του «Πρίνου» ως οικονομικά μη βιώσιμη διαδικασία, δηλώνοντας ότι θα στραφεί στην εκμετάλλευση του κοιτάσματος «Έψιλον»!!! Είναι πλέον ηλίου φαεινότερο. Η σχεδιαζόμενη αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα (CO2) στον κόλπο της Καβάλας δεν αποτελεί μόνο κίνδυνο για το περιβάλλον, αλλά και την εθνική οικονομία, την ίδια την τσέπη μας! Είναι πλέον καιρός με την συλλογική μας δράση να τους σταματήσουμε! Οι ζωές μας και το μέλλον, είναι πάνω από τα κέρδη τους».
