Η αυτογνωσία, ή «γνῶθι σαυτόν» των αρχαίων Ελλήνων, σημαίνει «Γνώρισε τον εαυτό σου». Δηλαδή, ο άνθρωπος να κατανοεί τα δυνατά σημεία και τις αδυναμίες του. Την τελευταία δεκαετία, τουλάχιστον, στην Ελλάδα γίνεται συστηματική προσπάθεια ενίσχυσης του ατομικισμού, με την διόγκωση του λεγόμενου κινήματος του «δικαιωματισμού». Η ανθρώπινη αδυναμία «βαφτίζεται» διαφορετικότητα, υπερ-προβάλλεται, με σκοπό να επιβληθεί ως κανονικότητα.
Όταν αυτή η προσπάθεια μεταφέρεται από το κοινωνικό στο εθνικό επίπεδο, έχει στόχο να αλλοιώσει την εθνική ταυτότητα. Ο Γιώργος Καπουτζίδης έγραψε ένα θεατρικό έργο, το ονόμασε «Η Καρυάτιδα», με σκοπό την σάτιρα της σημερινής ελληνικής πραγματικότητας. «Η «Καρυάτιδα» γίνεται μία πικρή κωμωδία, μία σάτιρα εθνικής αυτογνωσίας, ένα φαρσοκωμικό πορτρέτο μιας χώρας που μπορεί να συγκινείται βαθιά, να διχάζεται θεαματικά και να αυτοϋπονομεύεται με αξιοζήλευτη συνέπεια, συχνά όλα μαζί, ταυτόχρονα», αναφέρει το σχετικό δελτίο Τύπου που θα ακολουθήσει.
Αναρωτιόμαστε πώς να σατιρίσει ένας καλλιτέχνης την σημερινή ελληνική πραγματικότητα, αν δεν απαντήσει πρώτος στο ερώτημα: «Τι είναι εθνική αυτογνωσία;». Μία ερμηνεία αναφέρει ότι: «Είναι η βαθιά και ειλικρινής επίγνωση της ταυτότητας, της ιστορίας, των δυνατοτήτων και των αδυναμιών ενός έθνους. Βοηθά μία κοινωνία να καταλάβει από πού προέρχεται, ποια είναι η σημερινή της θέση και πώς μπορεί να σχεδιάσει το μέλλον της, με ωριμότητα και αυτοπεποίθηση». Ρωτάμε τον Γ. Καπουτζίδη, το έργο που έγραψε, με τίτλο: «Η Καρυάτιδα», έχει βαθιά και ειλικρινή επίγνωση της ταυτότητας, της ιστορίας, των δυνατοτήτων και των αδυναμιών του ελληνικού έθνους; Επίσης, το έργο βοηθά την ελληνική κοινωνία να καταλάβει από πού προέρχεται, ποια είναι η σημερινή θέση της και πώς μπορεί να σχεδιάσει το μέλλον, με ωριμότητα και αυτοπεποίθηση; Ας έχουν οι θεατές της παράστασης στο μυαλό τους τα παραπάνω ερωτήματα, γιατί δεν αρκεί να περάσουν ένα δίωρο με σπαρταριστό γέλιο στο αρχαίο θέατρο Φιλίππων. Και μετά να επιστρέψουν στα σπίτια τους για να κοιμηθούν. Αν το έργο «Η Καρυάτιδα» ακολουθεί την ερμηνεία της εθνικής αυτογνωσίας, θα βοηθήσει τον θεατή να φτάσει στην εθνική συνείδηση, δηλαδή στην αίσθηση του ανήκειν σε ένα έθνος. Την επίγνωση ότι, το άτομο μοιράζεται κοινή ιστορία, πολιτισμό, αξίες και αρχές με άλλους ανθρώπους της ίδιας εθνικής ομάδας.
Η σάτιρα είναι πολύ σημαντική, χρησιμοποιήθηκε στο αρχαίο ελληνικό θέατρο και αφορούσε κυρίως πολιτικά πρόσωπα. Η σάτιρα που αφορά ένα έθνος στο έργο «Η Καρυάτιδα», δεν έχει στόχο την αυτογνωσία, κατά την άποψη μας, αλλά τον σαρκασμό.
Το δελτίο Τύπου για την παράσταση «Η Καρυάτιδα» αναφέρει τα εξής: «Η απολαυστική, ανελέητη κωμωδία του Γιώργου Καπουτζίδη, που ξεσήκωσε το κοινό με το βιτριολικό χιούμορ της, το σπαρταριστό γέλιο και την σαρωτική της ματιά στην ελληνική πραγματικότητα, μετά την θερμή υποδοχή που γνώρισε για δύο συνεχόμενες χρονιές, έρχεται στο αρχαίο θέατρο Φιλίππων, την Τετάρτη 12 Αυγούστου 2026, στο πλαίσιο του 69ου φεστιβάλ Φιλίππων.
Τι συμβαίνει όταν η χαμένη έκτη Καρυάτιδα επιστρέφει επιτέλους στην πατρίδα; Η χώρα φοράει τα καλά της. Οι κάμερες στήνονται. Οι λόγοι ετοιμάζονται. Οι δηλώσεις ξαναγράφονται. Οι μηχανισμοί δουλεύουν υπερωρίες. Οι τόνοι ανεβαίνουν. Και κάπου εκεί, η εθνική συγκίνηση συναντά την πολιτική παράνοια, η επίσημη γραμμή συγκρούεται με τα κρυφά παρασκήνια και η Ελλάδα κάνει αυτό που ξέρει να κάνει καλύτερα: να μετατρέπει το μεγαλείο σε φιάσκο και το φιάσκο σε ξεκαρδιστικό θέαμα.
Με αφορμή μία εξαιρετική θεατρική ιδέα, η «Καρυάτιδα» γίνεται μία πικρή κωμωδία, μία σάτιρα εθνικής αυτογνωσίας, ένα φαρσοκωμικό πορτρέτο μιας χώρας που μπορεί να συγκινείται βαθιά, να διχάζεται θεαματικά και να αυτοϋπονομεύεται με αξιοζήλευτη συνέπεια, συχνά όλα μαζί, ταυτόχρονα.
Ο Γιώργος Καπουτζίδης υπογράφει ένα έργο αιχμηρό, ευφυές και απολαυστικά άβολο, που πίσω από το γέλιο αποκαλύπτει με ακρίβεια χειρουργείου, τα αντανακλαστικά, τις αντιφάσεις και τα εθνικά μας σπορ. Η Κατερίνα Μαυρογεώργη σκηνοθετεί με ρυθμό, νεύρο και απόλυτη αίσθηση του κωμικού timing μία παράσταση που προχωρά με φόρα, εκπλήξεις και αλλεπάλληλα χτυπήματα στο κέντρο της ελληνικής ψυχής. Μετά από δύο χρόνια μεγάλης επιτυχίας, η «Καρυάτιδα» συνεχίζει το φετινό καλοκαίρι με περιοδεία σε όλη την Ελλάδα. Και φέρνει μαζί της, ό,τι ακριβώς την έκανε ακαταμάχητη: γέλιο, κοφτερή σάτιρα και την αφοπλιστικά αμήχανη υπενθύμιση ότι το εθνικό μας δράμα, συχνά απέχει ελάχιστα από την κωμωδία.
Κείμενο: Γιώργος Καπουτζίδης
Σκηνοθεσία: Κατερίνα Μαυρογεώργη
Σύμβουλος δραματουργίας-καλλιτεχνικός συνεργάτης: Αντώνης Αντωνόπουλος
Σκηνικά: Άρτεμις Φλέσσα
Κοστούμια: Ιφιγένεια Νταουντάκη
Μουσική: Larry Gus
Κίνηση: Σοφία Πάσχου
Φωτισμοί: Βάσια Ατταριάν
Σχεδιασμός βίντεο: Τάσος Γκολέτσος
Δραματολόγος παράστασης: Βιβή Σπαθούλα
Βοηθός σκηνοθέτιδος: Σοφία Σταθάτου
Βοηθός σκηνογράφου: Αγγελική Βασιλοπούλου-Καμπίτση
Βοηθός φωτίστριας: Σεραφείμ Ράδης
Βοηθός ενδυματολόγου: Αλεξάνδρα-Αναστασία Φτούλη
Β΄ βοηθός σκηνοθέτιδος: Κορίνα Βεζυργιάννη
Σχεδιασμός κομμώσεων: Κωνσταντίνος Κολιούσης
Σχεδιασμός μακιγιάζ: Olga Faleichyk
Φωτογραφίες: Ελίνα Γιουνανλή
Παίζουν (με αλφαβητική σειρά): Ασημίνα Αναστασοπούλου, Στέλιος Ιακωβίδης, Στέλιος Ξανθουδάκης, Αγορίτσα Οικονόμου, Δρόσος Σκώτης, Σταμάτης Φακορέλης, Μαρία Φιλίνη.
Τιμές εισιτηρίων: 25€ γενική είσοδος, 23€ φοιτητικό, ανέργων, ατόμων με αναπηρίες».
