Θεωρούμε το θέατρο μία τέχνη, η οποία μπορεί να επηρεάσει πολύ, ακόμα και να διαμορφώσει την προσωπικότητα ενός ανθρώπου. Όχι μόνο του καλλιτέχνη, που κάνει την τέχνη αυτή, αλλά περισσότερο του θεατή μιας παράστασης. Επειδή έχει αυτή την «διεισδυτικότητα», χρειάζεται μεγάλη προσοχή στην επιλογή των θεατρικών έργων που παρουσιάζονται στον λαό. Πολύ περισσότερη προσοχή χρειάζεται, όταν μία θεατρική παράσταση απευθύνεται σε παιδιά, εφήβους, μαθητές και μαθήτριες, των οποίων η προσωπικότητα είναι, ακόμα, «εύπλαστη». Παρεμπιπτόντως, αναρωτιόμαστε γιατί στην αρχαία Ελλάδα το θέατρο απευθυνόταν μόνο στους ενήλικες και μόνο στους άνδρες. Τα θεατρικά έργα, των μεγάλων συγγραφέων Ευριπίδη, Σοφοκλή, Αισχύλου, Αριστοφάνη, δεν παρακολουθούσαν γυναίκες (σ.σ. δεν συμμετείχαν ούτε στον θίασο), έφηβοι και παιδιά. Γιατί άραγε; Γιατί, επίσης, ο Αριστοφάνης δεν έγραψε ένα θεατρικό έργο για να το παρουσιάσει στα παιδιά, ή τις γυναίκες; Η απάντηση που μπορούμε να δώσουμε, με το φτωχό μυαλό μας, είναι ότι το θέατρο αποτελεί πολύ σοβαρή υπόθεση. Και ότι πρέπει να απευθύνεται στον ώριμο άνθρωπο, που έχει «νου και κρίση». «Η γυναίκα δεν έχει νου και κρίση;», θα ρωτήσει κάποιος. Βεβαίως έχει, αλλά στον αρχαίο ελληνικό κόσμο, ο ρόλος της γυναίκας ήταν διαφορετικός από την σημερινή εποχή. Πιστεύουμε ότι, οι αρχαίοι Έλληνες δεν υποτιμούσαν την γυναίκα «αποκλείοντας» την από την παρακολούθηση και την συμμετοχή στις θεατρικές παραστάσεις και στους αθλητικούς αγώνες. Ο ρόλος της γυναίκας, τότε, ήταν η σωστή ανατροφή των παιδιών και η «διοίκηση» του σπιτιού. Και όταν τα παιδιά μεγάλωναν, την μόρφωση και διαπαιδαγώγησή τους αναλάμβαναν οι δάσκαλοι (φιλόσοφοι, γυμναστές). Δεν χρειαζόταν να πάνε στο θέατρο.
Οι αρχαίοι Έλληνες αντιλαμβάνονταν πως το παιδί, δεν είχε την νοητική και πνευματική αντίληψη, ώστε να «συλλάβει» τα υψηλά μηνύματα των θεατρικών συγγραφέων. Όσο κι αν προόδευσε η τεχνολογία, η επιστήμη και η ανθρώπινη κοινωνία, από την περίοδο της κλασικής αρχαιότητας, το παιδί δεν έχει πάψει να είναι παιδί! Μπορεί το 5χρονο και 10χρονο παιδί να «παίζει στα δάχτυλα» τις ηλεκτρονικές συσκευές, μπορεί να «σερφάρει» στο διαδίκτυο, ωστόσο είναι πολύ ευάλωτο στα διάφορα «μηνύματα» που δέχεται.
Επειδή πλατειάσαμε, θα περάσουμε αμέσως στο ζήτημα που μας απασχολεί. Με αφορμή την θεατρική παράσταση «Η φάρμα των ζώων-The musical», η οποία θα παρουσιαστεί στην Καβάλα, την Κυριακή 15 Οκτωβρίου 2026, θέλουμε να θέσουμε τον ακόλουθο προβληματισμό. Καταρχάς, η παράσταση αυτή θα έχει τιμή εισιτηρίου 10 ευρώ (γενική είσοδο) και 6 ευρώ για τους μαθητές σχολείων. Δεν καταλαβαίνουμε γιατί υπάρχει εισιτήριο, ενώ η παράσταση πραγματοποιείται υπό την αιγίδα και με την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου πολιτισμού. Δεν καταλαβαίνουμε, επίσης, γιατί το Υπουργείο πολιτισμού χρηματοδοτεί την θεατρική παραγωγή μιας εταιρείας θεάτρου με την ονομασία «Μικρός Βορράς», η οποία βάζει εισιτήριο στην παράσταση της. Το Υπουργείο πολιτισμού διαχειρίζεται δημόσιο χρήμα, με το οποίο πρέπει να ενισχύει, κατά την άποψη μας, αποκλειστικά τους δημόσιους θεατρικούς Οργανισμούς (Εθνικό Θέατρο, Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδας) και τα Δημοτικά Περιφερειακά Θέατρα (ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ.). Δεν συμφωνούμε το δημόσιο χρήμα να «μοιράζεται» σε αστικές κερδοσκοπικές εταιρείες, οι οποίες, μάλιστα, επιλέγουν το θεατρικό έργο που θα παρουσιάσουν στους ενήλικες θεατές και στα παιδιά.
Θα είμαστε ξεκάθαροι. Θεωρούμε πως το θέατρο εργαλειοποιείται, με την κρατική χρηματοδότηση δυστυχώς, για να προβληθούν τα «μηνύματα» που θέλουν να περάσουν, με ύπουλο τρόπο, οι αστικές εταιρείες στην ελληνική κοινωνία. Δεν γίνεται, επίσης, να παρουσιάζεται μία θεατρική παράσταση που απευθύνεται στην μαθητιώσα νεολαία, χωρίς την έγκριση (και την συναίνεση) του Υπουργείου παιδείας, θρησκευμάτων και αθλητισμού. Και μάλιστα, η παράσταση να έχει εισιτήριο για τους μαθητές και τις μαθήτριες που θα πάνε οργανωμένα ως σχολείο, όχι με τους γονείς τους σε οικογενειακή έξοδο. Αυτός είναι ο εκπαιδευτικός χαρακτήρας της παράστασης που έκανε η αστική θεατρική εταιρεία, με την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου πολιτισμού; Γιατί το Υπουργείο πολιτισμού δεν δίνει τα χρήματα αυτά στο Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο για να αναβαθμίσει την παιδική του σκηνή, ώστε τα σχολεία να παρακολουθούν δωρεάν θεατρικές παραστάσεις, που θα είναι εγκεκριμένες από το Υπουργείο παιδείας; Τέλος, ρωτάμε την διοίκηση του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Καβάλας, παραχώρησε δωρεάν το θέατρο «Αντιγόνη Βαλάκου» στην Εταιρεία Θεάτρου «Μικρός Βορράς», για να παρουσιάσει μία παράσταση η οποία επιδοτείται από το Υπουργείο πολιτισμού; Θα αναμένουμε τις απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα.
