«Zyklon B» στο «Black Box» της Θεσσαλονίκης

0

Ο πρόλογος.

Ο Κυκλώνας Β΄, αρχικά ισχυρό φθειροκτόνο χημικό προϊόν γερμανικής πατέντας και μετέπειτα φονικό όπλο εκατομμυρίων Εβραίων, ενέπνευσε ανθρώπους της τέχνης σ’ όλο τον κόσμο και το αποτέλεσμα το είδαμε να κρέμεται σε τοίχους γκαλερί, ως εικαστική δημιουργία ή να συμβολίζει τρόμο και συμφορά σε γλυπτά, σε φωτογραφίες , σε λογοτεχνικές σελίδες.

Ο Θανάσης Τριαρίδης επέλεξε να το «θυμίσει» μέσα από μια τέχνη παραστατική. Το Θέατρο. Μετά το «Μένγκελε», που είδαμε σε σκηνοθεσία Κώστα Φιλίππογλου, έγραψε άλλο ένα έργο «για τη μνήμη του ολέθρου του Ολοκαυτώματος, για την ανυπόφορη Ιστορία που εισβάλλει στο ανυπεράσπιστο παρόν των ανθρώπων», όπως ο ίδιος δήλωσε χαρακτηριστικά.

Το «Black Box» αποφάσισε το νέο έργο του Θανάση Τριαρίδη «Zyklon ή το Πεπρωμένο» να το παρουσιάσει στο θεατρόφιλο κοινό ως την πρώτη του παραγωγή. Ο Γιάννης Παρασκευόπουλος-γητευτής «θηριωδών» κειμένων- ανέλαβε τη σκηνοθεσία και το έργο παίζεται ήδη με μεγάλη επιτυχία στο νέο θέατρο της οδού Φλέμινγκ, με ηθοποιούς τον Κωνσταντίνο Γαβαλά και την Ιωάννα Παγιατάκη.

Η υπόθεση.

Ένας άντρας και μια γυναίκα συναντιούνται στη δίδυμη κάψουλα ενός διάσημου παιχνιδιού roller coaster του Ζyklon. Βασική προϋπόθεση του παιχνιδιού είναι ότι κατά τη διάρκειά του, αυτοί οι δύο άνθρωποι δε θα ιδωθούν ποτέ.

Μέσα στον προγραμματισμένο από το παιχνίδι εγκλεισμό τους και έχοντας την ελευθερία να πούνε ό,τι θέλουν ξέροντας πως ποτέ δε θα συναντηθούν, κατασκευάζουν ταυτότητες, επινοούν “εαυτούς”, θυμούνται ιστορίες, και -σχεδόν μοιραία- ανατρέχουν στην παρελθοντική (;) κτηνωδία του Ολοκαυτώματος, των θαλάμων εξόντωσης και του αερίου Zyklon B.

Όμως κάποια στιγμή οι δύο αυτοί άνθρωποι, θα καταλάβουν πως πλέον δεν υπάρχει επιστροφή από τους «εαυτούς» που δημιούργησαν: η Ιστορία που θυμήθηκαν τους κυριεύει, η υποθετική αγάπη τους γίνεται Πεπρωμένο. Θα καταλάβουν εν τέλει, πως το αέριο Zyklon Β ίσως να βρίσκεται στον εξαερισμό του χώρου στον οποίο βρίσκονται.

Η παράσταση .

Πρόκειται για πολύ ιδιαίτερη εμπειρία. Το απόλυτο σκοτάδι είναι η συνθήκη που εξυπηρέτησε τον σκηνοθέτη στην «οικοδόμηση» κλειστοφοβικής ατμόσφαιρας, το σκοτάδι είναι πηγή φόβου και αποδείχθηκε το σωστό «εργαλείο» στον θεατή, να ξεπεράσει τον καταιγισμό των λέξεων που δέχεται από ένα τόσο πυκνό κείμενο, να χρωματίσει επιλεκτικά τις δικές του εικόνες και να σταχυολογήσει φράσεις-κλειδιά που αναμοχλεύουν συναισθήματα, αν δε γενούν καινούργια. Άλλωστε, ο διάλογος στο σκοτάδι είναι δοκιμασία.

Αντί των οπτικών ερεθισμάτων, οι θεατές έχουμε οδηγό τη φωνή και τα λόγια. Η μουσική συνεπικουρεί. Θα μείνω στη φωνή. Ο Κωνσταντίνος Γαβαλάς διαθέτει ένα μέταλλο εξαιρετικά υποβλητικό. Η Ιωάννα Παγιατάκη από την άλλη, με μια συνηθισμένη χροιά φωνής, έχει την ικανότητα να εξωτερικεύει συναίσθημα και να το μεταδίδει αστραπιαία. Το κέρδος από τη στενή παρακολούθηση της πορείας του ζευγαριού στο περίεργο παιχνίδι που επινόησε η πένα του συγγραφέα είναι ότι για να συμφιλιωθείς με τον θάνατο, πρέπει να δεχτείς το απόλυτο σκοτάδι. Αρκετές φορές, ο φόβος του θανάτου δεν είναι άλλος από τον φόβο του ανεκπλήρωτου, τον φόβο πως ότι θέλουμε να ζήσουμε δεν θα καταφέρουμε να το ζήσουμε, δε θα προλάβουμε.

Ποτέ δεν ξέρεις αν θα προλάβεις ή όχι, έχεις λιγότερες πιθανότητες όμως να σου συμβεί το τελευταίο αν από σήμερα στο μέτρο του δυνατού- στο μέτρο που σου επιτρέπει η καθημερινότητα σου- αρχίσεις να κάνεις ό,τι σε ευχαριστεί και σου δίνει νόημα, ό,τι θέλεις να ζήσεις.

Ο επίλογος.

Αν αυτό είναι το δικό μου «δια ταύτα» από τη δουλειά του Γιάννη Παρασκευόπουλου και των συνεργατών του, θα πρέπει να δείτε την παράσταση για το συμμεριστείτε ή να το απορρίψετε. Πέραν τούτου, θα δεχθείτε κι εσείς το όλο εγχείρημα σαν ένα μνημόσυνο στη μνήμη τόσων αδικοχαμένων ψυχών, αλλά και θα παραδεχτείτε ότι όλοι έχουμε την ικανότητα και την πίστη να αλλάξουμε προορισμό, αρκεί μία μας κίνηση. Υπάρχουν κι άλλοι λόγοι να δείτε τη συγκεκριμένη θεατρική παράσταση. Θα σας δώσω ένα μικρό απόσπασμα του κειμένου.

«Η Δ κλαίει με λυγμούς.

Ω: Εξακολουθεί να μιλάει σαν να μονολογεί. Με κλιμακούμενη

ταραχή.

Φαντάστηκα το καθετί δικό σου… Τα μάτια σου… Ένα σημάδι

στο ασπράδι των ματιών… Ναι, ένα σημάδι… Αν το σκεφτείς, όλοι οι

άνθρωποι έχουμε ένα σημάδι στο ασπράδι των ματιών… Λένε πως είναι

ένα αγγείο που έσπασε όταν ήμασταν παιδιά…

Μικρή παύση. Ακούμε την ανάσα του.

Ω: Κι ακόμη φαντάστηκα πώς είσαι όταν κοιμάσαι… Την ανάσα

σου ,την ανάσα του ύπνου σου… Τη μυρωδιά σου… Τα χείλη σου… Για

την ακρίβεια, το πώς σκάζουν τα χείλη σου…

Δ: Είσαι ένας αντικατοπτρισμός… Ένας ίσκιος… Θα τελειώσει το

παιχνίδι και θα χαθείς…

Ω: Πολύ ταραγμένος.

Φαντάστηκα πώς θα είναι το μαξιλάρι σου όταν σηκώνεσαι το πρωί… Τη ζεστασιά από το μαξιλάρι σου..»

Ανακαλύψτε μόνοι σας τις πολλές «γεύσεις» του έργου.

Συντελεστές:

Σκηνοθεσία: Γιάννης Παρασκευόπουλος

Σκηνικά: Σοφία Παπαδοπούλου

Μουσική: Μάνος Μυλωνάκης

Βοηθοί σκηνοθέτη: Εύα Κουμανδράκη, Φωτεινή Τσακίρη

Παίζουν: Ιωάννα Παγιατάκη, Κωνσταντίνος Γαβαλάς

Παραγωγή: Θωμάς Χαρέλας & Black Box


ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.