Το αποστολικό ανάγνωσμα της Θείας Λειτουργίας αυτής της Κυριακής, σε συνδυασμό με το ευαγγελικό ανάγνωσμα, καθώς και τα προεόρτια άσματα που ψάλλονται τις ημέρες αυτές στους ορθόδοξους ναούς, μας εισάγουν στην μεγάλη εορτή των Θεοφανείων. Και όπως το Ευαγγέλιο δίνει βαρύτητα στην έννοια της μετάνοιας, ως αλλαγή του νου, το αποστολικό ανάγνωσμα μας εισάγει στον δεύτερο πνευματικό τρόπο ζωής του χριστιανού που είναι η νήψη, δηλαδή η τέλεια φύλαξη του νου: «Σύ δέ νῆφε ἐν πᾶσι, δηλαδή Συ όμως πρόσεχε άγρυπνος σε όλα»! Ο όρος «νήψη» σημαίνει «νηφαλιότητα», «εγρήγορση», «πνευματική ετοιμότητα» και ως όρος χαρακτήρισε μία ολόκληρη σειρά πατερικών κειμένων, την γνωστή ως «Νηπτική Γραμματεία». Μιλώντας για την ορθόδοξη νήψη εννοούμε την εγρήγορση και την ετοιμότητα του ανθρώπου να κρατά τον νου του καθαρό από διάφορους λογισμούς, σκέψεις δηλαδή, καθώς και εικόνες που τον οδηγούν σε καταστάσεις αντίθετες από το θέλημα του Θεού και από την δυνατότητα να του φανερωθεί ο Τριαδικός Θεός, ο οποίος είναι ο μόνος ικανός να φωτίζει και να καθοδηγεί κάθε βήμα της επίγειας ζωής του και κατ’ επέκταση της κοινωνίας ολόκληρης.

Ο όσιος Ησύχιος, ο οποίος έζησε και ασκήτεψε στην Παλαιστίνη κατά τον 5ο αιώνα μ.Χ., αναφέρει ότι: «η νήψη είναι ο δρόμος για την απόκτηση κάθε αρετής του Θεού […] είναι η μόνιμη και σταθερή κατάσταση του λογισμού και στάση του στην πύλη της καρδίας, ένα είδος δηλαδή φρουράς σε αυτήν, για να γίνεται έλεγχος των λογισμών εκείνων, που έρχονται με σκοπό να κλέψουν ό,τι πολύτιμο υπάρχει μέσα της». Οι Πατέρες της Εκκλησίας, μας προτείνουν πολλούς τρόπους, προκειμένου ο άνθρωπος να αποκτήσει την νήψη, δηλαδή να κρατά τον νου του καθαρό. Από αυτούς θα ξεχωρίσουμε τρεις: τον έλεγχο, την αποφασιστικότητα και την συνέχεια. Πρέπει να γίνεται συχνός προσεκτικός έλεγχος και παρακολούθηση της φαντασίας, γιατί ο σατανάς μέσω της φαντασίας δημιουργεί στον νου τους κάθε είδους πονηρούς λογισμούς• δεύτερον, ο άνθρωπος πρέπει να είναι αποφασισμένος να αντισταθεί στους πονηρούς λογισμούς και να τους πολεμήσει• και τρίτον, η νήψη του νου πρέπει να είναι συνεχής, δηλαδή να έχει διάρκεια και μονιμότητα, ώστε να καθίσταται ο φυσικός φρουρός του νου και του ανθρώπου γενικότερα.

Η περίοδος του αγίου Δωδεκαημέρου, από τα Χριστούγεννα δηλαδή μέχρι τα Θεοφάνεια, είναι μία περίοδος διαρκούς κατάνυξης του χριστιανού -μέσω των ιερών ακολουθιών- ενώπιον του μέρα με την ημέρα εκτυλισσόμενου μυστηρίου του Θεού, του μυστηρίου της σωτηρίας του ανθρώπου και του κόσμου. Η περίοδος αυτή έχει ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό: την νήψη του νου και την ανάνηψη της ψυχής, η οποία καλείται να συνειδητοποιήσει τα πρόσκαιρα και τα μικρά και να μεταβεί σταδιακά προς τα μείζονα και τα μεγάλα. Και η ανάνηψη αυτή του νου και της ψυχής επιφέρει την μεγάλη αλλαγή στον άνθρωπο και κατ’ επέκταση στην κοινωνία μας. Ενώπιον των προβλημάτων, τα οποία βιώνει σήμερα ο άνθρωπος, όπως εκείνα της μοναξιάς, της ανεργίας και του φόβου της πανδημίας, ο Επιφανής Χριστός προβάλλεται ως η μοναδική ελπίδα και το μοναδικό πρότυπο για τον καθένα μας και για τον κόσμο ολόκληρο. Η πορεία μας ως άνθρωποι και ως κοινωνία για την μετά πανδημία εποχή που φαίνεται ότι θα ανατείλει κατά το έτος που μόλις υποδεχθήκαμε, πρέπει να είναι μία «νήψη», υπό την ευρεία έννοια, την έννοια της επαγρύπνησης και της αποκάθαρσης του νου από τις αδυναμίες μας. Αυτή η οδός της νήψης μας απαλλάσσει από τα πάθη και μας βγάζει από τον εγωιστικό μας μικρόκοσμο, μας χαρίζει την ασφαλή γνώση του Θεού, γίνεται οδηγός ορθού και θεάρεστου βίου. Έχοντας πλήρη συναίσθηση ότι, ο Επιφανής Θεός είναι «μεθ᾿ ἡμῶν», καμία πλέον απειλή δεν θα μας κάνει να δειλιάσουμε ενώπιον του όγκου των καθημερινών προβλημάτων και αγωνιών της ζωής, επανεκκινώντας την κοινωνία μας και επαναφέροντάς την σε εκείνην την επιθυμητή, την θεοκεντρική και φωτισμένη από την Χάρη του αγίου Πνεύματος.

ΕΚ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ Φ.Ν.Θ., αρχιμανδρίτης Ευάγγελος Υφαντίδης

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.