Ο «Φιλοκτήτης» του Σοφοκλή σάρωσε στο Κάστρο των «Ποντίων»

0

    Από νωρίς ο κόσμος ανηφόρησε τα ζεστά σοκάκια της Παναγίας, δυσπρόσιτα, αφού ο κεντρικός δρόμος είναι ακόμη σαράβαλο και ποιος ξέρει πότε θα αποκατασταθεί η τάξη. Ακατάστατη και η ατμόσφαιρα μέσα στο φρούριο. Με τη συνηθισμένη «φασαρία» των θεατών, έδεσε και η έκτακτη συντροφιά των γλεντζέδων Ποντίων, που απολάμβαναν τη λύρα και το τραγούδι τους. Πίσω; Κάτω; Δίπλα; Μπροστά; Δεν μπόρεσα να το προσδιορίσω. Το σίγουρο, η ένταση δυνάμωσε μόλις έσβησαν τα φώτα κι εμφανίστηκε στη σκηνή ο Μαρμαρινός-Φιλοκτήτης.

Η σκηνή γκρίζα, άδεια, μ’ ένα φως του πάγου, τοπίο στη γύμνια και την εγκατάλειψη.

Παρά τον αποπροσανατολισμό μου από το πανηγύρι των λίγων μέτρων παρακείθε, παραπέρα, δεν ξέρω πού ακριβώς, προετοιμάστηκα να ζήσω κι εγώ με τους συνθεατές μου παρέα, τον φόβο, την αγωνία, την ένταση, ακόμη και την ευτυχή έκβαση του τέλους, συναισθήματα που εκπορεύονται από τους ήρωες του Σοφοκλή και τη δράση τους.

Η αίσθηση της απόλυτης ερημιάς, της απομόνωσης και της απόγνωσης, δεν εμποδίστηκε διόλου από τα γλέντια των πανηγυρτζήδων, που δε λιγόστεψε ούτε στιγμή το κέφι τους λίγο παρακάτω, παραπάνω, δεν ξέρω πού ακριβώς. Τα εύσημα σε όλους τους συντελεστές, που έδωσαν μια μάχη με τον χρόνο και την κέρδισαν. Τι σπουδαία δουλειά στο σύνολό της! Ο Γιώργος Μπλάνας έκαμε καλή δουλειά , θαυμάσια ελληνικά μάς έδωσαν τη γεύση της απόλαυσης του πλούτου της γλώσσας μας και είτε έσκουζε είτε ήταν μελίρρυτη η ποντιακή λύρα, εμείς κολυμπήσαμε στα βαθιά, αρπάξαμε τις σωτήριες σανίδες τής σκηνής και γίναμε ένα με τους δράστες επʼ αυτής.

Ο έξοχος Μαρμαρινός το έδειξε με αξιέπαινο τρόπο. Ότι τον παράτησαν, γιατί δεν άντεχαν τη φρικτή δυσωδία. Τη σάρκα που σαπίζει, το μελανιασμένο πόδι με το ξεραμένο αίμα, και το φρέσκο ,μολυσμένο κι αυτό από το δηλητήριο φιδιού, έτσι ώστε η πληγή να μην κλείνει ποτέ αλλά να θρέφεται από τα ίδια τα υγρά της, μονίμως ανοικτή, μονίμως αποκρουστική. Χρόνια περιφέρεται στο ερημονήσι, όπου τον εγκατέλειψαν οι σύντροφοί του καθ’ οδόν προς την Τροία. Ζει ολομόναχος στο ξερονήσι φορώντας κουρέλια . Για τροφή κυνηγάει πουλιά με το τόξο του, πολύτιμο δώρο θεϊκό, που τον έκανε κάποτε ξακουστό σε όλη την Ελλάδα.

Δέκα χρόνια μετά, εκείνοι που τον πρόδωσαν, θα θυμηθούν την ύπαρξή του. Όχι από απρόσμενη έκλαμψη γενναιοψυχίας, αλλά επειδή ένας χρησμός το απαιτεί: χωρίς τον Φιλοκτήτη και το αήττητο τόξο του δεν μπορεί να πέσει η Τροία.

Ξαφνικά, η πολιτική αναγκαιότητα απαιτεί την επιστροφή του. Ξαφνικά, η Ιστορία δεν μπορεί να γραφεί χωρίς το χέρι του: ο Φιλοκτήτης είναι πάλι ήρωας και όχι μια εστία μόλυνσης, που βγάζει ανατριχιαστικά βογκητά. Ξαφνικά, η παρουσία του είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη δόξα της χώρας του.

Ο Οδυσσέας καταφθάνει στο νησί με σκοπό να τον φέρει πάση θυσία πίσω στο στρατόπεδο. Ο Φιλοκτήτης δεν μπορεί να ξεχάσει την ταπείνωση και την προδοσία. Είναι ολόκληρος πλέον μια ανοιχτή πληγή που αρνείται πεισματικά να επουλωθεί. Ο Νεοπτόλεμος , γιος του Αχιλλέα, νεαρός και άπειρος, θα υποκύψει αρχικά στις πιέσεις του Οδυσσέα, που τον χρησιμοποιεί αδίστακτα προκειμένου να ξεγελάσουν μαζί τον Φιλοκτήτη και να του αποσπάσουν το πολυπόθητο όπλο. Ο νεαρός θα συνειδητοποιήσει το αβάσταχτο της απάτης που ήταν έτοιμος να διαπράξει και, λίγο πριν από το τέλος, θα στηρίξει τον Φιλοκτήτη στην απόφασή του να μην ενδώσει. H Τροία όμως πρέπει να πέσει, το θεϊκό σχέδιο πρέπει να ολοκληρωθεί. Την ώρα που ο Νεοπτόλεμος και ο Φιλοκτήτης ετοιμάζονται να αναχωρήσουν αφήνοντας τον Οδυσσέα μετέωρο και το μέλλον αβέβαιο, ένα σκηνοθετικό έξοχο εύρημα θα στείλει με τον άνεμο χειρόγραφα ,τα διαλεχτά μέλη του χορού θα τα διαβάσουν και θα μας πουν ότι ο Ηρακλής, από μηχανής θεός τελικά, θα επιφέρει τη συμφιλίωση.

Στη μιάμιση ώρα της διάρκειας, η παράσταση είχε και έδωσε πολλά. Πάρα πολλά. Εικαστική ομορφιά με το λιτό αλλά τόσο, μα τόσο, εντυπωσιακό σκηνικό, αφού η ευρηματικότητα του σκηνοθέτη δεν άφησε στιγμή αδειανή στη σκηνή, οι τάβλες, οι σιδερόβεργες και τα μεταλλικά κουτιά έκαναν το θαύμα τους. Πανέξυπνες και εξόχως λειτουργικές κατασκευές, συμμετρική κίνηση, καθοριστική συμμετοχή στις εξελίξεις κι ένα μέσο, ταυτόχρονα, να ξεδιπλώσει ο επταμελής χορός-ανδρών τις δεξιότητές του.

Ιδιαίτερη μνεία στη «θεία» μελωδία του Θοδωρή Αμπαζή, την κινηματογραφική της διάσταση, την καταλυτική της εμφάνιση κάθε που η δράση απαιτούσε αγωνία, θυμό, απογοήτευση, αναθάρρηση. Ένα ταξίδι από μόνη της, μια απόλαυση ψυχική, μια απέραντη θάλασσα, πότε ήρεμη και πότε φουρτουνιασμένη, άλλοτε σκοτεινή, άλλοτε απίστευτα θελκτική και προκλητική, ώστε ανενδοίαστα κολυμπούσες στα ταξιδιάρικα νερά της. Το σπουδαιότερο, έβαλε φραγή στην ηχορύπανση του πανηγυριού που έρχονταν από δεξιά, από αριστερά, δεν ξέρω κι εγώ από πού ακριβώς, η πλατεία απρόσκοπτα προσηλωμένη στα δρώμενα, μερικά γελάκια δεν ενόχλησαν, όταν ο Μαρκουλάκης-Οδυσσέας έπαιζε ναρκισσιστικά με τον ρόλο του κι έδειχνε την φημισμένη πονηριά του ποικιλότροπα, ενώ στην εσωτερική πάλη του Νεοπτόλεμου-Χειλάκη, που μόνο θαυμασμός του έπρεπε, του τον δώσαμε σιωπηλοί αλλά συμπάσχοντας άπαντες.

Επρόκειτο για μια πράγματι μοντέρνα εκδοχή της τραγωδίας του Σοφοκλή, γεμάτη ευρήματα, φαντασία, σπουδαίες ερμηνείες κι ακόμα πιο σπουδαίες συνεργασίες.Μην τη χάσετε.

Η ταυτότητα της παράστασης: Μετάφραση: Γιώργος Μπλάνας

Σκηνοθεσία: Κώστας Φιλίππογλου. Σκηνικά – κοστούμια: Κenny MacLellan.

Πρωτότυπη μουσική: Lost Bodies. Σχεδιασμός φωτισμών: Nίκος Βλασόπουλος.

Φωτογραφίες: Γιάννης Βασταρδής. Επιμέλεια κίνησης: Φρόσω Κορρού.

Βοηθός σκηνοθέτη: Εριφύλη Στεφανίδου .Συντονισμός – καλλιτεχνική συνεργασία: Ελένη Καψαμπέλη. Δημιουργικό: Kiss My Art

Βοηθός σκηνογράφου –promo video: Όλγα Μπρούμα. Βοηθός παραγωγής: Σωτήρης Μίχας .Διεύθυνση παραγωγής: Αναστασία Καβαλλάρη.

Βοηθός παραγωγής: Λαμπρίνα Καραγιαννίδου.

Παίζουν: Φιλοκτήτης: Μιχαήλ Μαρμαρινός

Νεοπτόλεμος: Αιμίλιος Χειλάκης

Οδυσσέας- έμπορος: Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης

Χορός: Γιάννης Γιαννούλης, Τάσος Δημητρόπουλος, Κώστας Κορωναίος, Δημήτρης Κουρούμπαλης, Γιώργος Παπανδρέου, Κρις Ραντάνοφ, Γιώργος Ρουστέμης.

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.