Οι οιμωγές, οι γόοι και οι χοές των «Περσών», ξανά στο αρχαίο θέατρο Φιλίππων από το Κ.Θ.Β.Ε.

0

Ο Αισχύλος θα πρέπει να συγκινήθηκε άλλη μια φορά ακούγοντας από κει ψηλά ή από κει κάτω, τους γέροντες «Πέρσες» του να ολοφύρονται γύρω από την άνασσά τους, θα πρέπει να βρήκε εξαιρετικά ενδιαφέρουσα τη λιτή, αποφορτισμένη από αστείους μοντερνισμούς άποψη της Νικαίτης Κοντούρη και, κυρίως, θα πρέπει να δάκρυσε βλέποντας κι ακούγοντας τον έξοχο Αγγελιοφόρο του Λάζαρου Γεωργακόπουλου, σ’ αυτήν την έντιμη παράσταση, που ετοίμασε για φέτος το Κ.Θ.Β.Ε υπό τη διεύθυνση του Γιάννη Βούρου.

Αυτό το έργο ευτύχησε ν’ ανεβεί από σπουδαίους σκηνοθέτες, να ερμηνευτούν οι ρόλοι του από σπουδαίους ηθοποιούς, ν’ απλωθεί στο κοινό από «Χορούς» εκπαιδευμένους σκληρά, να φτάσει ο πυκνός , έμπλεος μεταφορών, παρομοιώσεων, εννοιών, λέξεων-κοσμημάτων, πολιτικός λόγος του ποιητή, να μεταφέρει ρίγος και συγκίνηση σε «εσωτερικούς» ανθρώπινους κόσμους, κρυμμένους στα έγκατα ψυχών και συνειδήσεων. Ιδίως σε μια εποχή, όπου το άμεσο ή έμμεσο αντιπολεμικό μήνυμα ή το πολιτικό περιεχόμενο, έχουν περίοπτη θέση στην επιμέρους ανάλυση κινήτρων, αιτιών, αφορμών, για να γίνει το κείμενο έργο τέχνης.

Στο θυμικό μου, οι «Πέρσες» του Κουν, οι άλλοι του Ευαγγελάτου- πάλι από το Κ.Θ.Β.Ε- και εκείνοι του Εθνικού Θεάτρου, από τον Λευτέρη Βογιατζή. Από τούτη την παράσταση θα κρατήσω τις οιμωγές από τον δυνατό Χορό, το λιτό σκηνικό με την ευφυή ιδέα αναγραφής επάνω στο επικλινές επίπεδο κραταιών ονομάτων σκοτωμένων Περσών αρχηγών, που στην εξέλιξη της ιστορίας οι ξυπόλητοι άνδρες σβήνουν σιγά-σιγά με τις πατημασιές τους τη γραφή, θα κρατήσω τη ροή τού κειμένου χωρίς δεκανίκια από τεχνητά μέσα και τον εξαιρετικό Αγγελιοφόρο, που ερμήνευσε με τόση μαεστρία ο Λάζαρος Γεωργακόπουλος. Τι υποκριτικός άθλος, μα την αλήθεια. Καθηλωτικός ο ηθοποιός. Η σωστή χρήση των εκφραστικών του μέσων, η παλλόμενη φωνή του, η συναισθηματική φόρτιση των προτάσεων που πρόφερε με θαυμαστή υποκριτική δεινότητα, «έδεσαν» στην κυριολεξία το κοίλο του αρχαίου θεάτρου. Κανένας ήχος, καμιά παρεκτροπή, καμιά «παραβατικότητα». Μόνο τεντωμένα αυτιά , καρφωμένα μάτια και σφιγμένα χείλη. Κορυφαία στιγμή ο παιάνας «ίτε παίδες Ελλήνων…νυν υπέρ πάντων ο αγών». Ημίγυμνος, γεμάτος αίμα και λάσπη. Το «army» παντελόνι, μοναδική μετρημένη αναγωγή στο σήμερα. Του πρέπουν έπαινοι!

Από την καθαρή εκφορά του λόγου των μελών του Χορού, κατανοήσαμε πλήρως ότι η ύβρις απέναντι στον συνάνθρωπο και η ιεροσυλία απέναντι στους θεούς είναι αμαρτίες που τιμωρούνται σκληρά. Δεχθήκαμε ότι οι «Πέρσες» είναι μεγάλη τραγωδία .Η πλοκή είναι ελάχιστη και δε γίνεται καμιά σχεδόν μελέτη χαρακτήρων. Ας μην ξεχνάμε πως το θέμα της ελληνικής τραγωδίας ήταν πάντοτε τα ηρωικά κατορθώματα. Οι ιστορίες δεν είναι ιστορίες συνηθισμένων υπάρξεων. Θεός, ήρωας, ή κτήτορας ιερού μνήματος, αυτοί ήταν οι ήρωες της τραγωδίας. Αφού η νίκη ήταν έργο θεών, ούτε ένα ελληνικό όνομα δε μνημονεύεται στους «Πέρσες», διότι αν υπήρχε, το έργο θα γινόταν βορά στη ζηλοφθονία και την κριτική. Με τους «Πέρσες», όμως, το πράγμα αλλάζει. Τα ονόματά τους αφθονούν και δίνουν ιδιαίτερο, εξωτικό χρώμα. Ο Αισχύλος μεταχειρίζεται τους «Πέρσες» με ηρωικό πνεύμα. Είναι τρομεροί, άπληστοι αλλά δεν υπάρχει μίσος εναντίον τους ούτε προπαγάνδα. Ο κάθε Πέρσης είναι γενναίος και ιπποτικός, οι πρεσβύτεροι σοβαροί, η Άτοσσα μεγαλοπρεπής. Το μεγαλείο του Αισχύλου στην αντιμετώπιση του εχθρού είναι αξιοσημείωτο. Το σκηνικό είναι απλώς η καρδιά της Περσίας. Ο ποιητής δεν ενδιαφέρεται για τοπογραφικές λεπτομέρειες. Σε τυχόν ερώτηση «γιατί το σκηνικό δεν είναι στην Ελλάδα, στους νικητές που χαίρονταν», η απάντηση είναι απλή. Ο Αισχύλος έγραψε τραγωδία και το σκηνικό έπρεπε ν’ ανήκει σ’ αυτούς που θρηνούσαν.

Τώρα, ο θρήνος της ΄Ατοσσας από άνδρα ερμηνευτή άρεσε σε πολλούς. Κάπου διάβασα και εγκώμια για την ερμηνεία του Άκη Σακελλαρίου. Τον εκτιμώ απεριόριστα, είναι σπουδαίο ταλέντο, αλλά δε νομίζω ότι έδωσε κάτι παραπάνω ο ίδιος στον ρόλο. Δεν εισέπραξα ότι η σκηνοθέτις πήγε την εκδοχή της ένα βήμα μπροστά. Φορές-φορές μου έδινε την εντύπωση ότι άκουγα γνωστή Καβαλιώτισσα τραγωδό, προσφάτως εκλιπούσα, επομένως, ποιος ο λόγος – πέρα από τον εντυπωσιασμό- να επωμισθεί έναν γυναικείο στιβαρό ρόλο ένας άνδρας ηθοποιός; Είναι μόδα, το ξέρω. Άποψή μου, ότι αυτή η βασίλισσα δεν μπορεί να θεωρηθεί –σε ελεύθερη απόδοση- άφυλο πλάσμα. Η συγκεκριμένη ηρωίδα πρέπει να είναι γυναίκα. Εμφανίζεται το φάντασμα του Δαρείου αρχικά και μετέπειτα ο γιος της Ξέρξης και μιλούν σε σύζυγο και μάνα αντίστοιχα. Καμιά ανάγκη ν’ αλλάξει φύλο η Άτοσσα. Ωστόσο, ο Άκης Σακελλαρίου, ικανότατος ηθοποιός, κινήθηκε με εξαιρετικό μέτρο στη σκηνή κι η ερμηνεία του ήταν άξια χειροκροτημάτων.

Ο Γιάνης Φέρτης διεκπεραίωσε στιβαρά τον ρόλο τού φαντάσματος του Δαρείου, χωρίς , πρέπει να πούμε, ιδιαίτερη λάμψη, άσχετα αν εντυπωσίασε το εύρημα της σκηνοθέτιδος να βγει από τη σαρκοφάγο του ντυμένος με την άσπρη Ιρανή παραδοσιακή φορεσιά, ενώ ο Γιώργος Κολοβός, αν και νεαρός, ερμήνευσε με πάθος και θάρρος περίσσιο τον δύσκολο ρόλο του γυμνού ξεπεσμένου, ηττημένου και υπεύθυνου της καταστροφής, Ξέρξη.

Καθοριστική η συμβολή του Θοδωρή Παπαδημητρίου, με το τσέλο, στην κατηφή ατμόσφαιρα των δρώμενων. Εύστοχα τα μαύρα πένθιμα κοστούμια των γερόντων Περσών, όμορφο εύρημα το λευκό φωσφορίζων πέπλο στα χέρια τους, ως συμβολισμός τού θανάτου των νέων ανδρών –πολεμιστών, ενώ το περίτεχνο κοστούμι της βασίλισσας παρέπεμπε στο κιμονό της άπω ανατολής, λευκό όπως η δική της παράδοση το θέλει. Το κατακόκκινο σάλι συμβόλιζε πλείστες όσες καταστάσεις. Άφθονο αίμα που έρευσε σε ξένη χώρα, πλερέζα θρήνου, άρνηση τραγωδίας και πάθος για ζωή ή απλώς ένα ενδυματολογικό συμπλήρωμα με εικαστικό ενδιαφέρον.

Εν κατακλείδι, η παράσταση ήταν έντιμη, ευφρόσυνη, είχε γρήγορους ρυθμούς, δεν είχε μοντερνισμούς κακόγουστους χάριν της οπωσδήποτε «φρέσκιας» ματιάς , η ανάθεση σε άνδρα του ρόλου της Άτοσσας ήταν περιττό και επαναλαμβανόμενο σκηνοθετικό βήμα σήμερα, αλλά δε με ενόχλησε και άρεσε στο κοινό που καταχειροκρότησε στο φινάλε, για αρκετά λεπτά, όλους τους συντελεστές.

Η Ταυτότητα:. Σκηνοθεσία: Κοντούρη Νικαίτη. Σκηνικά: Πάτσας Γιώργος.

Κοστούμια: Μετζικώφ Γιάννης .Μουσική: Καμαγιάννη Σοφία. Χορογραφία: Γεράρδος Κώστας. Φωτισμοί: Παυλόπουλος Λευτέρης.

Σύμβουλος δραματουργίας: Παπαδόπουλος, Λεωνίδας. Μουσική διδασκαλία: Βουδούρης Νίκος.

Ηθοποιοί :Φέρτης Γιάννης (Δαρείος) .Σακελλαρίου Άκης (Άτοσσα). Γεωργακόπουλος Λάζαρος (Αγγελιοφόρος.). Κολοβός Γιώργος (Ξέρξης). Αγγελίδου Λαμπρινή, Βλάχου Μομώ ,Οθωναίου Κλειώ- Δανάη: (Νύφες Πένθους) .

Χορός: Σπυρόπουλος Βασίλης .Δρικούδης Απόλλων. Δρόσος Δημήτρης . Καπέλιος Νίκος .Καραβιώτης Δημήτρης. Κεραμίδας Θανάσης .Μαραγκόπουλος Νικόλας .

Σαραφιανός Σπύρος. Στυλιανού Χρίστος .Τουρνάκης Νίκος . Τράκας Στέλιος . Χαρίσης Γιάννης .Χατζησάββας Κωνσταντίνος .Ψυχογυιός Γιώργος .

Μουσικοί : Παπαδημητρίου Θοδωρής (τσέλο).


ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.