Το θεωρηθέν ως «κύκνειο άσμα» του μεγάλου ποιητή, την «Τρικυμία», έτσι όπως το απέδωσε στα ελληνικά ο Νίκος Χατζόπουλος σε μια αξιοπρόσεκτη μετάφραση που επιλέχτηκε και από άλλους θιάσους παλαιότερα, κι έτσι όπως πυκνά, γρήγορα, σχεδόν χωρίς ανάσα, το σκηνοθέτησε η Κική Στρατάκη, το είδα στο μαγικό κουτί τέχνης “Black box”, στη Θεσσαλονίκη.

Επρόκειτο για μια σύγχρονη, σπινθηροβόλα ματιά του αριστουργήματος του Σαίξπηρ, που θα συνεχίσει να συγκινεί τα πλήθη όπου γης, εφόσον η ποιητική φράση: «είμαστε απ’ το υλικό  που είναι φτιαγμένα τα όνειρα» είναι τόσο πολύτιμη, όσο και η λάμψη διαμαντιών. Και τα διαμάντια είναι παντοτινά.

Η δράση του τοποθετείται σε ένα μακρινό νησί, όπου ο Πρόσπερο, νόμιμος Δούκας του Μιλάνου, σχεδιάζει να επαναφέρει την κόρη του Μιράντα στη δικαιωματική της θέση. Για να το επιτύχει αυτό, θα κάνει χρήση της μαγείας και επιδέξιων χειρισμών. Θα δημιουργήσει μια τρικυμία (σε αυτήν οφείλει το έργο τον τίτλο του), ώστε να παρασύρει στο νησί τον σφετεριστή αδελφό του Αντόνιο και τον συνεργό του, βασιλιά Αλόνσο της Νάπολης. Όταν συγκεντρωθούν εκεί, οι δολοπλοκίες του Πρόσπερο θα έχουν ως αποτέλεσμα την αποκάλυψη της μοχθηρής φύσης του Αντόνιο, την επανόρθωση εκ μέρους του Βασιλιά και το γάμο της Μιράντας με τον γιο του Αλόνσο, τον Φερδινάνδο .  Τα δυο πιο ζωντανά πρόσωπα που έπλασε ο Σαίξπηρ στην Τρικυμία είναι αυτά που δεν έχουν ανθρωπινή μορφή: ο Άριελ και ο Κάλιμπαν. Ο Άριελ δεν μπορεί να καθηλωθεί, δεν έχει μορφή συγκεκριμένη. Παίρνει χίλια σχήματα, γιατί είναι πνεύμα. Περνάει στον αέρα και τότε η διάθεση των ανθρώπων αλλάζει, η ψυχή τους δέχεται μυστικά νοήματα. Τραγουδάει και εκείνοι πέφτουν σε έκσταση. Είναι στοιχειό, αιθέρας, χάδι, νάζι, χαμόγελο. Αντίθετα  ο Κάλιμπαν είναι ύλη βαριά, ακατέργαστη, ο γιος μιας μάγισσας και του διαβόλου. Ο Ποιητής μάς τον περιγράφει σαν πλάσμα που μοιάζει με ψάρι. Κι όμως ο Κάλιμπαν, το απόρριμμα αυτό της φύσης, δεν είναι ύπαρξη χυδαία. Πλασμένος από πόθο κι από μελαγχολία κρύβει μέσα του τη σκοτεινή  αγωνία  της  αρχέγονης  ύλης  που πάει να εμψυχωθεί.

Έχει ειπωθεί πως το έργο συνιστά την ποιητική διαθήκη, τον αποχαιρετισμό στο θέατρο, τη φιλοσοφική και καλλιτεχνική αυτοβιογραφία του συγγραφέα. Η Κική Στρατάκη  είδε την  «Τρικυμία», όπως όλα τα μεγάλα σαιξπηρικά δράματα: «το γεμάτο  πάθος  ξεκαθάρισμα των λογαριασμών με τον πραγματικό κόσμο». Με τη διαφορά  ότι τούτο  δω το έργο  έπρεπε να το δει ως παραμυθόδραμα και νομίζω ότι το προσέγγισε  κατά πολύ στη συγκεκριμένη φιλοσοφία.   Ανέθεσε  όλους τους  ρόλους  σε πέντε  πολυτάλαντους  ηθοποιούς, έβαλε «μηχανή» στο  «καράβι»   το σωματικό θέατρο,  έπλεξε τη δύναμη της εικόνας μ’ εκείνη του λόγου, οι φωτισμοί και τα κοστούμια προσέδωσαν  το εικαστικό  μερίδιο στο «ταξίδι»  και σε ενενήντα  λεπτά  κορυφώθηκε το δράμα, χωρίς να επιτρέψει ούτε σ’ έναν θεατή να  κρυφοκοιτάξει το ρολόι του. Άλλωστε, οι ρυθμοί  ήταν τόσο  έντονοι, το κείμενο  τόσο  πυκνό, οι εναλλαγές  εικόνων  αστραπιαίες, ώστε η αδιάλειπτη παρακολούθηση  ήταν  αναπόφευκτη.

Δύσκολο  εγχείρημα  πρέπει να πω. Ωστόσο,  η παράσταση ενός έργου με λεπτές ισορροπίες  γεννάει στον θεατή σοβαρές σκέψεις. Η αναφορά σε ένα θεατρικό έργο ίσως φαίνεται άσχετη απ’ το φιλοσοφικό και πολιτικό ζήτημα που θέτουν κείμενα σαν κι αυτό. Και όμως, βρίσκεται πιο βαθιά απ’ όλα τα άλλα στην καρδιά του θέματος “εξουσία και έρωτας”, που αυτά πραγματεύονται.

Πιθανώς η ένταση που δημιουργείται στην αίθουσα από τον φρενήρη ρυθμό της παράστασης και από την τεταμένη προσοχή του κοινού, να θεωρηθεί  αρνητικό στοιχείο για ορισμένους, θεωρώ, όμως, ότι είναι πολύ πιο εποικοδομητικό  να  έχεις  κεραίες διαρκώς    σε  εγρήγορση,   από το να χασμουριέσαι.

Συντελεστές:

Μετάφραση: Νίκος Χατζόπουλος
Σκηνοθεσία: Κική Στρατάκη
Πρωτότυπη μουσική: Θεόδωρος Αλβανός
Σκηνικά – κοστούμια: Πέτρος Φραγκόπουλος, Μίλτος Δίγκας
Επιμέλεια κίνησης: Rhiannon Morgan
Επιμέλεια φωτισμών: Πολύβιος Σερδάρης
Βοηθός σκηνοθέτη – Οργάνωση παραγωγής: Κωνσταντίνος Γκαϊτατζής 
Φωτογραφίες – video: Ιωάννα Τοκμακίδου
Trailer: Γαβρήλος Ψαλτάκης
Παραγωγή: Push Your Art Company

Ερμηνεύουν οι: Μάριος Μεβουλιώτης, Rhiannon Morgan, Θωμαή Ουζούνη, Σοφία Σακελλαρίου, Πέτρος Φραγκόπουλος.

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.